Bữa cơm Xã hội tất niên 2010 được tổ chức tại Giảng đường chùa Khánh Anh ở Evry vào ngày chủ nhựt 31/10/2010, gần khoảng 1.000 người tham dự.

Nhớ lại "lịch sử", Bữa cơm xã hội hàng năm này đã có từ lâu xa, bắt đầu vào ngày chủ nhựt 28/6 năm 1981 tại một nhà hàng cơm có tên là Paradis ở quận 3 Paris. Vào thời điểm đó, đồng bào Việt Nam vượt biên đến Pháp (cũng như nhiều nước ở Âu châu và trên khắp thế giới) tương đối khá đông. Các cơ quan cứu trợ nhân đạo của nhà nước cũng như các đoàn thể xã hội tôn giáo đều tích cực hỗ trợ, đón tiếp, giúp đỡ, an ủi tinh thần những người tỵ nạn trong những ngày đầu tiên đặt chân lên đất Pháp. Trong số các đoàn thể này, có Ban Xã hội của chùa Khánh Anh.

Để gây quỹ cứu trợ, Ban Xã hội của chùa, sau những ngày hoạt động năng nỗ, chạy đôn chạy đáo, kêu gọi quyên góp từng người quen, mới nghĩ ra nên tổ chức một bữa cơm bằng cách mượn một nhà hàng, có sẵn phương tiện bếp núc, bàn ghế, chén bát, nhưng đóng cửa chủ nhựt. Nhân đó mình xin chủ tiệm cho phép sử dụng rồi vận động bà con bạn hữu đến công quả, từ nấu nướng đến bưng dọn phục vụ. Và sau cùng, dọn dẹp để trả lại như cũ. Dĩ nhiên trước đó đã có vận động kêu gọi, bán vé ủng hộ. Số tiền thu được sau khi khấu trừ các khoản bắt bưộc phải chi, còn bao nhiêu sung vào quỹ Xã hội của chùa để làm việc từ thiện. Chính từ đây mới có ra danh xưng "Bữa cơm xã hội" và kéo dài cho tới ngày nay mỗi năm một lần.

Nếu tính từ năm 1981 bắt đầu, thì 2010, Bữa cơm xã hội kỳ này là lần thứ 30. Trong 30 lần đó đã có rất nhiều thay đổi từ phương tiện cho đến mục đích, nhưng danh xưng vẫn giữ nguyên là "Bữa cơm xã hội".

Nói về phương tiện, lúc đầu mượn nhà hàng (như trên đã nói) sau mượn hội trường sinh hoạt (Salle des Fêtes) của nhiều thị xã, rồi vận động bà con ra tay nấu nướng đem đến phục vụ. Sau này, thực khách tăng lên quá đông, di chuyển bất tiện, nên thuê nhà hàng nấu nướng và phục vụ luôn. Vì lý do từ thiện và có số đông đi dự nên nhà hàng lấy giá hạ. Mình chỉ chỉ lo bán vé càng nhiều, càng được hưởng phần sai biệt nhiều hơn bỏ vào quỹ xã hội.

Nhưng có năm trong số thực khách đi dự, lại gập phải ngày chay (hoặc có người ăn chay trường) nên đề nghị nhà hàng cho mượn một ít bàn để dọn phần cơm chay từ chùa mang lại. Lúc đầu số bàn nhà hàng cho mượn chỉ bằng 1/10 số bàn phục vụ, nên không có vấn đề gì. Dần dần sau này số bàn chay mỗi năm lại tăng lên 1/5, có năm tới 1/3. Và vấn đề sinh ra : nhà hàng không cho mượn nữa hoặc tăng giá mỗi phần ăn gần gấp đôi. Bí quá, nên khi giảng đường chùa Khánh Anh mới ở Evry, mặc dầu ở trong tình trạng còn xây cất, mọi người đề nghị nên đưa về chùa.

Bởi vậy kể từ năm 2004 bữa cơm xã hội tất niên bắt đầu thực hiện tại chùa Khánh Anh mới ở Evry. Năm nào cũng khoảng 1000 người tham dự trong thời tiết mùa đông lạnh lẽo, mà chùa mới chưa hoàn tất, chưa đầy đủ tiện nghi, như lò sưỡi chưa có, cửa nẻo chưa xong. Có năm, người đi dự phải mặc luôn áo manteau (áo khoác) ngồi ăn mà vẫn còn run lập cập. Thế mà ai nấy đều hoan hỉ vì họ nghĩ rằng đi dự không phải để ăn mà để ủng hộ xây cất chùa cho mau hoàn tất.

Về mục đích, lúc đầu gây quỹ để làm việc xã hội : giúp đồng bào tỵ nạn, cứu trợ thiên tai động đất; lũ lụt, sóng thần... Sau này, từ năm 1995 trở đi chuyển sang gây quỹ xây chùa mới ở Evry, vì còn thiếu khá nhiều. Như hiện nay gây quỹ để thiết kế lò sưỡi, thang máy, cửa sổ...v..v... Tuy nhiên, mục tiêu từ thiện cũng không phải là xao lảng. Khi hữu sự, vẫn trích từ quỹ này ra một phần để sung vào công tác xã hội.

Nói dông dài như vậy, không ngoài mục đích ghi nhớ công đức Bữa cơm Xã hội mà những người đi trước gây dựng nên, giờ đây đã quá vãng. Và những bà con phật tử hiện tại tiếp nối công việc của người xưa cũng hăng say, cũng nhiệt tình không kém, cũng chấp nhận tất cả những khó khăn, kể cả những chê bai, phá phách, dèm pha, chỉ mong đem lại kết quả tốt đẹp cho Bữa cơm xã hội hàng năm. Một phần để gây quỹ và một phần sâu xa hơn nữa là để giữ gìn những sinh hoạt thường xuyên của chùa như một truyền thống không thể thiếu vắng không vì những chướng duyên mà có thể gián đoạn bỏ cuộc. Nhất là, gần đây, Bữa cơm xã hội gắn liền với ngày "cầu siêu thăm mộ" của những người có để tro cốt thân nhân trong tháp Địa Tạng, coi như là "1 ngày tiết Thanh Minh" ở các xứ tây phương.

Năm nay, 2010, cũng trong không khí như vậy, Bữa cơm xã hội lần thứ 30 lại trở về với bà con phật tử. Ban trai soạn phải làm việc chuẩn bị suốt hai ba tuần trước. Ban vận động bán vé ủng hộ hoạt động ráo riết. Những người nằm trước bán vé được nhiều, năm nay yếu đi, lại có những bà con khác "xuất hiện" năng nổ hơn. Đến ngày tổ chức 31/10/2010, các ban chuyên chở, tiếp tân, trật tự mới bắt tay vào việc. Ban tiếp tân năm nay có nhiều gương mặt trẻ tham gia, hăng say, làm việc tận tụy, có tinh thần trách nhiệm. Đó là điều đáng mừng.

Kết quả cho thấy qua ngày họp Tổng kết tại chùa Khánh Anh Bagneux, chiều chủ nhựt 21/11/2010, được biết như sau :

Bán vé : 784 x 20€ = 15.680€00
Ủng hộ Bữa cơm (tại chỗ + các thùng phước sương) = 9.941€00
Ủng hộ Bữa cơm qua số phiếu gởi về) = 11.855€00
Quỹ xổ xố Tombola = 3.270€00
Các quầy phát hành thức ăn, gây quỹ = 11.276€00

Tổng thu = 52.020€00

Tổng chi = 8.397€18

Còn lại cúng vào quỹ xây chùa mới = 43.622€82

Trên đây là kết quả tài chánh thu được sung vào quỹ xây cất chùa mới. Con số tuy có lớn nhưng so với công lao cực nhọc chấp nhận hy sinh suốt hai ba tuấn lễ và nhất là những ngày làm việc cuối cùng tại chùa Khánh Anh mới ở Evry cũng như ở Bagneux của tất cả mọi người thì công đức ấy bao giờ cũng vượt trội trên tất cả, có ý nghiã cao quý hơn tất cả, chứ không thể lấy số tài chánh thu được mà so sánh, cân đo, thì không thấm vào đâu.

Niệm Phật ĐườngThảo Đường

Thảo Đường là danh hiệu của vị Tổ Sư được xếp vào hàng thứ 3 trong những phái Thiền tông đầu tiên của Việt Nam, sau Tỳ Ni Đa Lưu Chi (phái thứ nhất), Vô Ngôn Thông (phái thứ hai) và Trúc Lâm Yên Tử (phái thứ tư, đời nhà Trần).

Năm 1069, Vua Lý Thánh Tôn đem quân chinh phạt Chiêm Thành. Quân nhà Lý thắng lớn, bắt được nhiều tù binh đem phân chia phục dịch cho các quan tướng của mình. Một trong những tù binh này được cắt cử đến hầu hạ một vị Tăng sĩ có mặt trong đoàn quân chinh phạt của Vua Lý.

Một hôm khi vị Tăng sĩ đi công vụ trở về, nhận ra các bản thảo, bản ghi chép về đạo lý của mình được xắp xếp lại thứ tự ngay ngắn và đặc biệt trong đó có những chỗ sửa chữa bổ túc rất là chính xác, hàm chứa nhiều đạo lý cao siêu.

Vị Tăng sĩ ngạc nhiên, cật vấn người tù binh, mới khám phá ra rằng đây là một Tăng sĩ cao cấp người Trung quốc sang Chiêm Thành truyền đạo, vì chiến cuộc mới bị bắt làm tù binh.

Người tù binh đặc biệt này được đưa đến ra mắt Vua Lý. Và sau này khi về Thăng Long, cả triều đình nhà Lý đều khâm phục đạo Thiền được giảng giải bởi vị sư đặc biệt này nên được tôn lên làm Tổ lập ra phái thiền thứ ba, tức là phái Thiền Thảo Đường có ảnh hưởng sâu đậm trong suốt thời nhà Lý trị vì.

Bởi "Thảo Đường" có tinh thần phóng khoáng vượt khỏi những ràng buộc cách biệt về chủng tộc quốc gia, lãnh thổ, nên khi Hội Phật Giáo Việt Nam được chính thức thành lập vào tháng 9/1993 tại Mạc Tư Khoa (Liên Bang Nga), bà con phật tử ở đây mới chọn danh hiệu Thảo Đường đặt tên cho Hội. Và một năm sau (1994) thuê mướn 1 nơi làm chỗ sinh hoạt, lễ bái cũng lấy tên là Niệm Phật Đường Thảo Đường. (Nếu xây được 1 ngôi chùa Việt tại đây, chắc cũng sẽ có tên là Chùa Thảo Đường).

Hội Phật giáo Thảo Đường thành lập và sinh hoạt đến nay cũng gần 20 năm rồi. Lúc đầu bà con rất hăng hái, quy tụ đông đảo trong các buổi lễ lớn như Phật Đản, Vu Lan, có lúc hai ba trăm người đến dự. Hội Phật giáo Thảo Đường cũng có được duyên lành đón rước chư Tôn Đức Tăng Ni Việt Nam hải ngoại ghé qua thăm và chủ lễ, giảng pháp cho hàng phật tử Việt Nam tại đây. Chư Hòa Thượng Thích Trí Chơn, Thích Thiền Định, Thích Giác Nhiên, Thích Tánh Thiệt và sau này, HT Thích Như Điển, Thích Bảo Lạc, chư Thượng Tọa Thích Thiện Huệ, Thích Nguyên Tạng, Ni Sư Diệu Trạm, Đại Đức Hạnh Bảo, Hạnh Định.

Nhưng mấy năm về sau này, tình hình trở nên khó khăn. Yếu tố khách quan, bên ngoài, chánh quyền Nga thay đổi, khép kín về tôn giáo, không còn rộng rãi, dễ dàng như trước, khi khối Liên Sô vừa mới tan rả (1990).

Yếu tố nội bộ, gần 20 năm qua, số người lớn tuổi gánh vác lâu nay, lần lần già yếu, bệnh tật. Lớp trẻ du học sinh, nghiên cứu sinh, tu nghiệp... sinh, sau khi hoàn tất chương trình, hầu hết về nước. Do đó Niệm Phật Đường cũng thưa người đến lễ bái học hỏi thường xuyên.

Một điều không nên quên rằng : Sinh hoạt của Niệm Phật Đường là một cái gai trước mắt Sứ Quán Cộng sản Việt Nam tại Nga. Mặc dầu không có hội họp chánh trị chống đối chế độ nào, nhưng sinh hoạt tín ngưỡng tại đây không nằm trong tầm kiểm soát, chi phối của họ. Cho nên bà con lui tới lễ bái vẫn bị dòm ngó theo dõi để rồi gây khó khăn khi cần thiết đến giấy tờ phải qua ngõ Sứ Quán.

Việc này cũng đã diễn ra tương tự ở các nước Đông Âu như Tiệp khắc, Ba lan, Hung gia lợi. Nhưng ở Nga thì khác, những vị sáng lập Hội Phật Giáo đều nằm ngoài vòng kềm tỏa của Sứ quán Việt Nam, nên không hề hấn gì. Tuy nhiên, 20 năm qua, các đạo hữu Thiện Xuân, Thiện Mẩn bước vào tuổi trên 80, thì không biết Phật độ còn bao lâu nữa. và một khi vô thường xảy đến thì không biết còn được mấy người tiếp nối theo. Đây mới là mối lo trọng đại của Hội Phật Giáo Thảo Đường tại Nga hiện nay.

Vừa qua, vào cuối tuần 15-17/ 10/2010, Hòa Thượng Thích Minh Tâm và Thượng Tọa Thích Quảng Đạo từ Pháp có dịp đến thăm Hội Phật Giáo Thảo Đường và sinh hoạt 3 ngày tại đây với bà con phật tử người Việt lẫn người Nga. Có các buổi lễ cầu an, cầu siêu cũng như lễ Quy y Tam Bảo và truyền thọ Bồ Tát Giới tại gia tại Niệm Phật Đường. Trong Đàn Bồ Tát giới đặc biệt này có 4 người Nga và 2 người Việt.

Cũng xin nhắc lại vào năm 1992, HT Thích Minh Tâm đến Moscou dự một cuộc hội thảo về Nhân Quyền. (cùng đến đây dịp này, còn có HT Thích Minh Tuyên và TT Thích Nguyên Lạc). Chính trong dịp này, chư Tôn Đức trao đổi với một số phật tử ở đây và đề nghị nên lập ra một Hội Phật Giáo Việt Nam để làm gạch nối liên lạc với các tổ chức Phật Giáo Việt Nam ở hải ngoại. Đó là duyên khởi lập ra Hội Phật Giáo Thảo Đường và những sinh hoạt Phật sự sau này tại Nga.

Cảm tưởng lần này trở lại Mạc tư Khoa, sau 15 năm cách quảng, HT Thích Minh Tâm cho biết : Vừa mừng mà cũng vừa lo. Mừng, vì 15 năm qua, tuy gặp nhiều khó khăn chướng ngại bên trong cũng như bên ngoài, mà Hội vẫn còn cố gắng duy trì các sinh hoạt cơ bản không để Niệm Phật Đường bị bế tắc, ngưng đọng. Còn lo, cho tương lai từ đây trở đi, vấn đề nhân sự tiếp nối. Nhất là làm sao có được chư Tăng Ni thường trực tại chỗ càng tốt để điều hành và hướng dẫn các sinh hoạt Phật sự cho cà người Việt lẫn người Nga.

Trong thời gian chưa có chư Tăng Ni thường trực, Hội Thảo Đường và hàng phật tử ở đây ước ao làm sao thỉnh được chư Tăng Ni Việt Nam hải ngoại, có dịp "quá cảnh" sang Nga ở lại từ 1 tuần cho đến 1 tháng để giảng dạy giáo lý, hướng dẫn các sinh hoạt Phật sự thì thật quý hóa vô cùng.

Tiếp theo lời thỉnh cầu này, nếu có chư Tôn Đức Tăng Ni nào ở hải ngoại phát tâm Bồ đề rộng lớn muốn sang Nga hoằng pháp, nhất là trong các Đại lễ Phật Đản, Vu Lan... (nếu thuận duyên có thể lưu lại lâu hơn cở 4 tuần lễ). Xin hoan hỉ liên lạc trước với Hội Phật Giáo Thảo Đường tại Nga hay các chùa Khánh Anh tại Pháp và chùa Viên Giác tại Đức để biết thêm chi tiết.

Nam Mô Thường bất khinh Bồ tát tác đại chứng minh.

Huân tu Tịnh Độ Chùa Đôn Hậu

Thông thường gọi "Huân tu Tịnh Độ" là trong 24 giờ hay 48 giờ có những sinh hoạt liên tục hướng về Tịnh Độ như tụng kinh A Di Đà, kinh Vô Lượng Thọ, kinh Quán Vô Lượng Thọ, lễ lạy 48 lời nguyện của Đức Phật A Di Đà hay tán A Di Đà kệ và sau cùng là Niệm Phật tại chỗ hay kinh hành. Xen vào đó có thể có thêm một hai thời giảng về pháp môn Tịnh Độ.

Còn ngược lại, có một hình thức khác từ sáng tới chiều, tới tối, tới khuya, thâu đêm suốt sáng, chỉ có Niệm Phật và Niệm Phật. Niệm Phật ngồi tại chỗ và Niệm Phật kinh hành xung quanh Chánh Điện. Nếu có thay đổi chỉ có chuyển qua đảnh lễ 48 lời nguyện của Phật A Di Đà, mỗi nguyện 1 lạy, đứng tại chỗ.

Không biết hình thức thứ hai này gọi là gì ? Gọi "Huân tu Tịnh Độ" chăng ! hay "chuyên tu Niệm Phật" ? hay "1 ngày Phật thất" ? "thất" ở đây không có nghiã là số 7 như 7 ngày, 7 tuần. Thất ở đây còn có nghiã là ở một nơi riêng biệt để chuyên tu, để tâm vào một đề mục mà không sợ bị dao động, phân tán... Cuối tuần vừa qua từ 3-5/12/2010 Chùa Đôn Hậu ở Na Uy có tổ chức một sinh hoạt dưới hình thức thứ hai này nhưng gọi là "Huân tu Tịnh Độ".

Phật tử tham dự khoảng 30 người chia làm 3 nhóm, mỗi nhóm niệm 2 giờ, bắt đầu từ 9 giờ sáng đến 11 giờ trưa là Nhóm thứ 1. Nhóm này khởi đầu lạy theo 48 lời nguyện của Đức Phật A Di Đà rồi sau đó vào thẳng Niệm Phật tại chỗ, tiếp theo đứng dậy kinh hành 3 lần quanh Chánh Điện bao qua tượng Phật vòng sau bàn tổ rồi trở lại Chánh Điện, niệm tiếp. Nhóm thứ hai, đúng 11 giờ bước vào Chánh Điện thay thế. Chuông mõ, khánh và tiếng Niệm Phật không ngưng, coi như liên tục suốt ngày, suốt đêm... 24/24.

Đặc biệt ban đêm, cứ hết Nhóm 1 đến Nhóm 2, đến nhóm 3 rồi trở lại. Mỗi nhóm 2 giờ không thêm bớt, không dừng nghỉ một khoảng nào. Thông thường, sau 24 giờ là giờ chỉ tịnh, tất cả yên lặng để ngủ nghỉ nhưng trong Chánh Điện Chùa Đôn Hậu ngày hôm đó vẫn liên tục như ban ngày : "Nam mô A / Di Đà Phật !" Mỗi giọng kéo dài một hơi ba bốn biến rồi chuyển sang một giọng khác, cứ thế liên tục.

Hỏi ra mới biết đây là lần đầu tiên Chùa Đôn Hậu đứng ra tổ chức "Huân tu Tịnh Độ" với kiểu đặc biệt này. Một vài phật tử tham dự, nhất là về khuya vì chưa quen nên có vẻ mệt mõi, bơ phờ. Nhưng qua ngày hôm sau, trong buổi trà đàm kết thúc thì mọi người lại tươi tĩnh hẳn lên, tỏ ra sung sướng hãnh diện như vừa mới làm xong một phật sự to tác. Tất cả đều nói lên lời mong ước yêu cầu thầy trụ trì Thích Viên Giác nên duy trì truyền thống này, tổ chức 1 năm 1 lần cho bà con phật tử tham dự đông đảo chuyên tâm niệm Phật. Nếu được chia làm 4 nhóm để cho thì giờ nghỉ ngơi được cách quảng lâu hơn sẽ đỡ mệt cho bà con, nhất là về khuya.

Trong dịp này, Hòa Thượng Thích Minh Tâm được thỉnh từ Pháp qua, mở đầu bằng buổi "Khai thị" từ tối thứ sáu 3/12. Chín giờ sáng thứ bảy 4/12, thầy chính thức Khai đàn cho Nhóm 1 : Lễ 48 lời nguyện của Phật A Di Đà và kinh hành niệm Phật. 11 giờ sáng chủ nhựt 5/12 cúng Phật, hoàn mãn, kết thúc 1 ngày "huân tu". Buổi chiều chủ nhựt trà đàm, giải đáp các thắc mắc, tự do phát biểu. Còn trong ngày niệm Phật tuyệt đối không được hỏi han điều gì hay lân la trò chuyện, dầu là chuyện đạo cũng bị cấm chỉ tối đa.

Cũng xin nói thêm Chùa Đôn Hậu còn đang ở trong tình trạng chưa hoàn tất. Chỉ mới Khánh thành đợt 2 về nội thất vào dịp lễ Vu lan năm nay (2010). Bên ngoài và xung quanh, còn nhiều công trình khác đang chờ đợi. Nhưng bên trong các sinh hoạt phật sự đã bắt đầu tiến hành nghiêm chỉnh mà ngày Huân tu Tịnh Độ lần này là một chứng minh cụ thể.

Mặt khác, cũng xin nói thêm, viêc xây cất Chùa đôn Hậu, với những hình ảnh được thấy hiện nay, bà con ở xa rất vui mừng. nhưng có ai biết đâu rằng tất cả đều do tự túc và làm công quả để xây dựng lên. Ai đến chùa Đôn Hậu trong lúc này vào cuối tuần sẽ thấy một quyển thực đơn với nhiều món hấp dẫn do Ban Trai Soạn chùa Đôn Hậu chế biến để gây quỹ trả nợ xây chùa. Giảng đường của chùa vào những ngày này trở thành một phòng ăn đặc biệt ấm cúng như một nhà hàng sang trọng. Những ngày trong tuần lại làm các món khác giao cho các tiệm Á châu... Nói chung xây được ngôi chùa Đôn Hậu như hiện nay phần lớn do vay ngân hàng và phật tử trả góp bằng cách công quả chế biến thức ăn làm ra bánh trái lấy công làm lời để trang trãi các món nợ.

Do đó, Đại đức Trụ trì rất thiết tha kêu gọi bà con phật tử xa gần hãy tiếp tay tiếp sức với nhà chùa để vượt qua được những đoạn đường khó khăn còn lại. Đó là một phước báu to lớn không thể nghĩ bàn.